Nieuwe publicatie ‘Islamitisch Publiekrecht’ door Prof. Dr. Ahmed Akgunduz.

Een nieuwe publicatie van de IUR Press! ‘Islamitisch Publiekrecht’ door Prof. Dr. Ahmed Akgunduz is nu verkrijgbaar op www.iurpress.nl en in de boekenverkoop van IUR. Prijs: 45 eur.

Hieronder leest u een beknopte samenvatting:

“We hebben ons best gedaan om een aantal misconcepties en misverstanden over het islamitisch recht te corrigeren. Daarom doen we ook een beroep op de primaire bronnen. Zo beweerden bijvoorbeeld enkele wetenschappers dat de Ḥanafī-jurist imam Sarakhsī het idee van straf voor geloofsafval niet accepteerde. We hebben zijn werk Al-Mabsūt bestudeerd en we hebben geconstateerd dat deze bewering ongefundeerd is.

De vergelijking tussen tīmār en landgoed is nog een voorbeeld omdat het tīmār-systeem verschilt van het landgoed-systeem. Enkele wetenschappers halen het begrip van soevereiniteit en bestuur door elkaar. De islamitische staat is geen theocratische staat op de manier waarop de Europeanen deze term begrijpen.

Er is nog een misvatting over het islamitisch recht. We kunnen niet zeggen dat alle islamitische wetten verenigbaar zijn met de wetten van bestaande rechtssystemen. Zo verbiedt de islamitische wet het gebruik van alcohol, terwijl dit wel geaccepteerd is in Europese samenlevingen. Dat betekent niet dat een wetenschapper het islamitisch strafrecht en het verbod op alcohol in de islam niet kan bestuderen. We moeten twee zaken van elkaar onderscheiden: ten eerste, academisch onderzoek naar het islamitisch recht en het verschaffen van correcte informatie over alle islamitische wetten uit de primaire bronnen, zou toegestaan moeten zijn. Niemand zou het moeten willen verbieden. Het zou absurd zijn om een boek te verbieden die uitlegt waarom de islamitische wet een straf kent voor homoseksuele relaties. Immers, niemand kan de informatie die in de fiqh-boeken staat, veranderen. Ten tweede, het is niet toegestaan voor individuen om de sharīꜤah te implementeren ten koste van lokale gebruiken. We hebben in het eerste deel (Staats- en Bestuursrecht) uitgelegd dat de autoriteit voor het implementeren van de sharīꜤah alleen bij de ‘ulū al-‘amr ligt, te weten de islamitische staat, en dus niet bij moslimindividuen.

“Volgens moslims bestaat de wet uit goddelijke regels die in twee groepen kunnen worden verdeeld: religieuze (daden van godsvrucht) en niet-religieuze wetten. Deze kunnen niet van elkaar gescheiden worden. De Qur’ān is, volgens moslims, een heilig geschrift dat vrij is van twijfel en die goddelijke bevelen bevat. De juridische bevelen in de Qur’ān hebben betrekking op ieder rechtsgebied in de vorm van gedetailleerde bevelen en algemene principes.

Aan de andere kant staat de sunnah die de daden, woorden en tradities van de Profeet bevatten. De regels die hieraan onttrokken worden, verschillen van de regels uit de Qur’ān in de zin dat de regels uit de sunnah niet gebaseerd zijn op rechtstreekse openbaring, maar op impliciete openbaring en inspiratie (ilhām). Muhammad is volgens moslims een mens die betrouwbaar was en aangewezen is als Profeet en Boodschapper (nabī en rasūl).

Een kalief of sultan (imām-i mashrū’/rechtmatige leider) is de gevolmachtigde van Allāh op aarde; met andere woorden, hij is verantwoording schuldig aan Hem en moet de bevelen van de Qur’ān en de sunnah gehoorzamen. De autoriteit van de kalief of sultan is beperkt door dit wettelijke kader. Hij kan niet handelen zoals hij dat wenst.

Wat betreft de wetgevende macht van de kalief, de islam is meer dan slechts een reeks doctrines. Het bevat ook een verzameling aan wetten en het heeft een rechtssysteem.

Wat moslims sharīah (shar-i sharīf) noemen, bestaat in eerste instantie uit de Qur’ān en daarna de sunnah. Het krijgt vorm in de boeken van jurisprudentie (fiqh). Als derde bestaat de sharīah uit fatāwa, dat wil zeggen de juridische oordelen die uitgevaardigd zijn door imams en mujtahidūn (uitleggers van de islamitische wet) die gespecialiseerd zijn in de wetenschap van jurisprudentie (fiqh). De essentiële regels in het islamitisch recht kunnen gevonden worden in de boeken van fiqh, de fatāwa (oordelen) en de sharīah-regels uitgevaardigd door vooraanstaande mujtahidūn. Dit zijn in de eerste plaats de ashāb (metgezellen van Muhammad) wiens overeenstemming, ijmā wordt genoemd. Andere wetten zijn eveneens gebaseerd op deze pilaren. De vierde bron van de islamitische wet is qiyās (vergelijking), een procedure die alleen ingezet kan worden door de intellectuelen die verlicht zijn door de Qur’ān, sunnah en ijmā en die de bevelen die daaruit voortkomen gehoorzamen. In praktijk waren het de grote mujtahid-juristen die de islamitische wetten geordend hebben en die de juristen van het Romeinse Rijk evenaarden. Mujtahidūn hadden niet alleen spirituele invloed, maar beschikte ook over zo’n belangrijke wereldlijke macht en invloed dat zelfs de quḍāt hun oordelen moesten volgen. Het was uitzonderlijk wanneer de kennis van een qāḍī vergelijkbaar was met die van een mujtahid. Hun macht en invloed werd niet verleend door de president of de staat, maar vond zijn oorsprong in de gerechtvaardigde bekendheid die zij verkregen in de ogen van de islamitische geleerden.”[1]

We vragen onderzoekers en onze lezers om ons te vergeven voor de fouten die we maken en we vragen hen om hun correcties naar ons op te sturen zodat we bij de volgende edities dit boek kunnen verbeteren.

We herhalen dat wij de voorkeur hebben om te schrijven over wat islamitische juristen (fuqahā) hebben uitgelegd als interpretatie van de Qur’ān en de sunnah. Onze succes zal gemeten worden aan de hand van ons vermogen om correct te reflecteren op wat bestaat in islamitische bronnen. Ieder mens maakt fouten. We zijn daarom meer dan bereid om ons onderzoek te verbeteren met behulp van de bijdragen en constructieve kritiek van de lezers. Ik wil graag iedereen die dit boek leest en eraan bijdraagt bedanken. Ik ben God dankbaar dat Hij mij in staat stelt om dit boek te voltooien.

[1]    PA, YEE, no. 14-1540, Devlet-i Aliyyedeki Islahāt-ı Qānuniye (Legal Reforms in the Ottoman State), pp. 5ff., 26-27.` ”

Reageren is niet mogelijk